wczasowisko

plaża ma urok psa i swąd uroczysk, merda trzciną

na warującej czaszce jeziora. czynne słońce naciera

osłupiałą wodę, w pojedynkę: na zaschnięty ogień

białe ciałka podlotków, bezładne dla seryjnych wędkarzy

na molo czekają pociągów, w głąb. młokosy z wrzosowisk

egzekwują przerzuty z głębi pola: między antyciała lampucer,

czerwone łebki superjednostek, lafiryndy w zwrotniku raka,

starowinki wymoszczone w grajdołach. niewydarzeni na przyczółku

do nieistnienia, jak bryza na ścianie ośrodka wypoczynkowego

niedoczynni, na tarczy, upału. staję się tam bywalcem, zapuszczonym

tubylcem: rylcem na piasku. blisko od wody, blisko odludzi

dog days are over, dog days are over

(lewą ręką ciemności jest światło

w prawej trzyma trzcinkę)

więcej na: http://szafa.kwartalnik.eu/58/spis.html

Trzy wiersze Pawła Kobylewskiego

Paweł Kobylewski – urodzony w 1984 roku w Bielsku-Białej, w Cygańskim Lesie. Ukończył pedagogikę oraz filozofię na Uniwersytecie Śląskim. Jest laureatem kilkunastu konkursów literackich i turniejów jednego wiersza o zasiągu lokalnym i ogólnopolskim w tym m.in.: TJW im. S. Horaka (2011,2015), OKP im. R.M. Rilkego (2001), OKP im. R. Wojaczka (2-14), OKP Struna Orficka im. W.Bąka (2014), OKP im. M.Kajki (2014), Połów. Poetyckie Debiuty 2014-2015. Jego wiersze były drukowane m.in. w „Ślasku” i „Toposie”. Jest współautorem i redaktorem bloga literackiego JONASZ.

na tropie mistrza

mieszkaliśmy wówczas przy bazarze i wiedzieliśmy dobrze

co znaczy made In China było tego na tony rożnokolorowe

wachlarze zegarki parasolki to był nasz złoty wiek

gdy pojawił się w deszczu okryty brezentową płachtą wydawało

się nam że śnimy wyruszyliśmy za nim w popękanych łodziach

wiosłując pałeczkami powiedziałaś wtedy zrób chociaż zdjęcie tęczy

oczy wszystkich zwrócone były w stronę kamer to tam ponoć

widziano go po raz ostatni jak chodził po niebie gołymi stopami

krople potu zaprowadziły nas gdzieś indziej nad opuszczone stadiony

szliśmy wzdłuż wyblakłych linii po wysokiej do kolan murawie ostrożnie

mówiłaś chcę mieć jego koszulkę kiedy weszliśmy do szatni nie było już

nikogo tylko jakiś bezpański pies włóczył się bez celu

Trzy wiersze Marcina Jurzysty

Marcin Jurzysta -  ur. 1983, Poeta, doktor literaturoznawstwa, krytyk literacki. Debiutował w toruńskim „Undergruncie”. Laureat m.in. Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Haliny Poświatowskiej w Częstochowie, Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego im. Rafala Wojaczka w Mikołowie i Międzynarodowego Konkursu „OFF Magazine” w Londynie. Wydał książkę poetycką "ciuciubabka" (Biblioteka Arterii, Łódź 2011)

***

przez szyby połyskiwały fale. spojrzałem.

kolejne dwadzieścia tysięcy

mil podmiejskiej żeglugi

neony jak pijane żółtawe latarki

zwisające niedbale z rybich łbów

światło połknięte przez morze

morze w jeszcze większym morzu

kobieta mijająca go w deszczu

by zgrabnie ominąć chwilę

podniosła i zatrzymała nad nim

parasol i przez moment się poczuł

jak topielec na samym dnie

z wodą na skórze w oczach i w ustach

nad którym przepływa właśnie

wielka czarna miłosierna meduza

konwersja

nasze dalekie dzieci narysowane węglem na niebie?

Robert Lowell – Syrenie dzieci

kobiety o głowach jak zaostrzone ołówki, cieniują rysy

w depresji nieba. śmierć ciaśniejszą sukienką odkreśla

ciała, prześwituje łańcuszkiem wędrującym do ust i dalej

szkwał w trzewiach a głosy z bezdroży dopadają pięt

kobiety o biodrach jak czasze spadochronów

otwierają się przed ziemią, znaczą miejsca zrzutu:

krzyżykiem, kółkiem, szpadlem. las – nożownik rzuca

cieniem. raz za razem. wybrzuszane, oddają synów. synonimy

Trzy wiersze Klary Nowakowskiej

Klara Nowakowska  

wybieg

Oddział dziecięcy; w słońcu podskakujące

lśniące głowy, piłki.

Przychodzę specjalnie, żeby bujać

dzieciaki: przybliżać słońcu blade

twarze przez chwilę,

zanim surowa pielęgniarka

zabierze je na odpoczynek.

przebiśnieg

wyłania się chłopiec. przez załom w murze, rozchylone listki

podgląda miejsca złych chłopców, wiosennych zbrodni

gdy zelżało stężenie pośmiertne a życie skurczone

jak przecięta gąsienica, wraca do formy

pierwotnej. wyłaniasz się nieśmiały

niemądry chłopcze. ciało pęka i pęcznieje,

kapie miodem. wygrzeb ten słodki popiół

źli chłopcy plują przez zęby na strumień,

grzebią zeszłoroczną ziemię, wychodzą na ludzi

rozcierasz ich ślady, rozgrzewasz dłonie

wypuszczasz z nich wróbla

twoja wiosna się dokonała

wewnątrz wiruje las 

Memoryzacja poezji

Niedawno na Facebooku pewien znajomy opublikował znany już (poniekąd słynny) „bardzo krótki wiersz o frustracji” Piotra Mosonia – „już/kurwa/brak mi/słów”. Także tym razem króciutki tekst pojawił się bez autora i po raz kolejny pospieszyłem z pomocą. Jedna osoba zapytała nawet „Szymborska?”, co skłoniło mnie dodatkowo do napisania tego tekstu.

Takie są fakty, drodzy odbiorcy poezji. Polska poezja współczesna dla zwykłego człowieka (bo nie wspomnę już mitycznego „czytelnika poezji”) to: Szymborska, Miłosz, Herbert i ks. Twardowski. Szymborska i Miłosz, bo Nobel, Herbert, bo każdy zna ze szkoły Pana Cogito, a ks. Twardowski, bo nieśmiertelna już fraza „śpieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą”. Zatem, jeśli ktoś, gdzieś znajdzie jakiś „fajny” wiersz (a na czym polega „fajność”, zaraz wyjaśnię) bez autora, przypisze go automatycznie (na mocy własnej wiedzy) jednemu z czterech twórców. Jeżeli będzie uszczypliwie, z humorem i dystansem – na pewno Szymborska. Nawiasem mówiąc, w tekście Piotra Mosonia pojawia się ostre słowo na K, o które Wisławę Szymborską trudno oskarżyć. To jednak nie przeszkodziło, aby „bardzo krótki wiersz o frustracji” zaliczyć w poczet jej dzieł. Jednak co chyba najśmieszniejsze, wystarczy wpisać w wyszukiwarkę frazę „krótki wiersz o frustracji autor”, aby już w drugim wyniku otrzymać nazwisko autora wraz z tytułem tomiku. Ale po co się tak męczyć.

chowany

dziewczyny pochłaniają arbuzy, kruche

półksiężyce. miąższ obłapia wargi, skóry

rzucają za siebie, jak omen. może jedna

zawaha się, dłużej niż życie

owada, szukającego przetrwania

chłopcy pod nosem. tłuką kamieniami

w ścieżkę. ich serca biją ponad ciałami,

w ciałach nieoświetlone przylądki. puszczają

próbne balony nad prakontynentem

potem przywierają obustronnie do pozycji,

które jeszcze do nich nie należą

wypluwają pestki i płuca

palą ogniska buntu

spalone gary

Trzy wiersze Krzysztofa Tomanka

***

świat zaczynał się kiedyś na trawniku

przed domem.

bezwiednie mijaliśmy się na jego progu

patrząc sobie w twarz,

i nie musiałem

w zapalczywości,

a może raczej w trwodze

paść się

każdym

trafionym

słowem

o tobie.

jest miejsce spotkań w moich ustach

na kształt celnego wyrazu ciebie.

jest nieużyte, puste.

czasowo dane piersiom twym w dzierżawę.

znak dymny

chłopcy gryzą trawę, dziewczyny żują źdźbła

kogucik czy kurka? padł już gol kontaktowy

lotny bramkarz chce zagrać w jedno podanie

dziewczyny pilnikami ostrzą substytuty biżuterii

gryzą papierówki. chłopcy żują gumy, zdejmują koszulki

ponad ich marzeniami jest nieskończona wątpliwość

***

chcę was tylko wtedy, gdy macie siedemnaście lat

robię wam zdjęcia i pozwalam odejść. dam znać

w didaskaliach nadaję imiona, szablonowe opisy

śmiejcie się nad ciszą, wytykajcie wiek nieśmiertelności

mając dwadzieścia jeden, zyskujecie przytomność

piłka balansuje na linii końcowej, schodzi ciśnienie

szczerząc białe zęby, wytacza się mit

przechodzą kolejno. do rzeczy

ta sama historia

kokardy we włosach jak małe sztandary, czerwone

na jasnych główkach. ciała jak korpusy,

osłaniające rosnące pogranicza

współczuję filigranowym strachom, chochlikom

uwięzionym w słoikach. wzruszane podmuchami

precyzyjnych matek, unoszą się skinieniem

adnotacje do sukienek, glosy do zachowań

***

płonęły ogniska. pijane dziewczyny w wyplamionych

sukniach ślubnych stukały w szybę, po której toczyła się moja

nieprzytomna głowa, zabierz mnie – szeptały.

chciałbym objąć je jak wartę – co najgorsze i najlepsze

zasklepiam pierwsze dna. nieprzytomna głowa

spada. w palcach tlą się białe kokardy

Cytat kursywą: Jerzy Pilch – Wszystkie historie [w] Moje pierwsze samobójstwo i dziewięć innych opowieści, Świat Książki, s.78-79

Trzy wiersze Grzegorza Kielara

Grzegorz Kielar – urodził się i mieszka w Tarnowskich Górach. W odległej przeszłości pracował jako nauczyciel. Jest laureatem kilku Turniejów Jednego Wiersza. Jego teksty były prezentowane w krakowskim i katowickich radiu, weszły również do antologii „Czy w tym mieście mieszka poeta”. Wydany w 2011 roku tomik „I chyba lepiej tak” jest jego debiutem książkowym. W czerwcu 2012 roku zdobył główną nagrodę na XVIII Konfrontacjach Literackich w Głogowie.

chłopiec z zapałkami

przyszedł późną nocą

miał smukłą szyję

i sekretny pejzaż w oczach

nie zadawał pytań nie oczekiwał

odpowiedzi nachylił się tylko

i powiedział

zanim poskładasz w kostkę sny

o karuzeli z pegazami albo diabelskim młynie

zanim schowasz je do pudełka po ptasim mleczku

wyciągnij jedną zapałkę

a nuż się nie uda

postrzyżyny

zmarli nie mieszkają za rzeką, a po drugiej stronie

jeziora porośniętego sitowiem. nie trzeba przekraczać,

wystarczy obejść, wydeptać ścieżkę w wysokiej trawie

jak daleko możesz się posunąć? do brzegu

miał już tak blisko. nigdy go nie odnaleziono

do trumny włożyli ulubioną zabawkę:

pożądałem jej i bałem się o ślady

ta woda nie wyrzuca ciał, one stają się wodą

kiedyś wyjdzie na pole, zniknie druga strona.

czy takie będzie zmartwychwstanie? następni

zbiorą plon mieszczący się w dłoni, coś

niepodlegającego przekładom

dziś myślę o tym z dystansu, coś myśli o mnie z bliska

patrzy w tył głowy, jakby chciało dotknąć włosów

tamtych mokrych ściętych włosów

wiersz pochodzi z tomiku „przekazy podprogowe”, Będzin 2013

Trzy wiersze Pawła Lekszyckiego

Sylwetka Pawła Lekszyckiego

H2O św.

W Krakowie południe. Plaster słońca na wieży świątyni

skwierczy jak przypiekane prosię. Złote pręgierze

gorącego powietrza impregnują wczorajsze kałuże

w tłuste plamy na ulicach miasta.

Jest parno. Resztki kebaba z chili rozłażą się

w palcach. Zatapiam się w chłód portali

Bazyliki św. Trójcy. Po stronie zachodniej

ciekawa polichromia Jezusa ukrzyżowanego.

Usta mam spieczone. W kącikach warg

pikantne ślady po chili. Chór rozbrzmiewa

psalmem. Zanurzam język we wklęsłość kropielnicy.

Woda święcona ma smak sprite`a z pobliskiej kawiarni.

miejsce urodzeń, miejsce straceń – marzec 91

nigdy nie rosła tam trawa, wczesną wiosną

piromani omijali to miejsce jak leprozorium.

spalono tu miejscowe czarownice. teraz

strzępy ich włosów jawią się babim latem

oglądaliśmy rosnące mury kościoła, obłoki

świętych przenikające przez rusztowania,

zastygające w biblijnych pozach. komunia

z paluszków i oranżady, spowiedź ze słabości,

najbliższych wstydliwych. zaczynałaś wierzyć

gdy ja przestawałem. kołysząc się na wysokim

krawężniku jak na równoważni, planowałaś

nas z benedyktyńską precyzją. byłaś nadzieją

klubu pływackiego: żabkarką z niespotykaną pojemnością

płuc i wiecznie obolałymi stawami. nie usłyszałem o tobie

nastoletni piromani podpalili zrujnowany kiosk

gdzie przebierałaś w kolorowych gumkach do włosów

ich strzępy jawią mi się babim latem

Pagórek rozważań

odległa paralela – czerwiec 89

Shiny happy people holding hands

plakat propagandowy na Placu Tiananmen

czyja złotówka bliżej dołka na zadeptanej ziemi?

sprawa nie warta linijki pamiętnika, nie pamiętam

warta żywego języka, emocji pokonujących głód,

monety płaszczone kołami wagonów z węglem,

zbyt lekkie, aby służyć za przyciski do papieru.

wyprawa na daleki wiadukt czyniła bohaterami

może wtedy chińska dziewczynka na urodziny

jadła podwójną porcję ryżu, bardziej ciesząc się życiem,

choć nie była chłopcem. miała wystarczająco małe stopy,

aby służyć za wzór, a wzorce są najważniejsze

nad placem zaprowadzano niebiański spokój. dzień

rumienił policzki, w ustach królował posmak wedlowskich

czekoladek po dniu dziecka. ona nie otwierała szerzej oczu,

jeszcze nie mówiła. moczyliśmy wtedy kije nad stawem,

widziałem lustro, nie widząc toni. była na wyciągnięcie głosu

wiersz z tomu „przekazy podprogowe”, Będzin, 2013

Niestety, tylko tyle pozostało po rzeczonym stawie, w którym „moczyliśmy kije” (wpływ mogły też mieć niedawne upały) a w czasie weekendu pojawiali się wędkarze i próbowali złapać karasia. Kiedyś z kolegami, wskutek lekkomyślności, doprowadziliśmy do wypalenia z jednej jego strony całej trawy. Na szczęście, las się nie zajął…

Ostatni raz byłem tam około 1991/1992 roku. Sam staw, o czym dowiedziałem się stosunkowo niedawno, był pozostałością po szybie wodnym kopalni „Wańczyków”, która działała na tym terenie w latach 1838-1865 i 1901-1925. Wcześniej od XVI wieku działał tutaj duży folwark należący do mieszczan będzińskich, zagarnięty bezprawnie przez Stanisława Mieroszewskiego – pana Zagórza i ostatniego starostę będzińskiego.

Później na zrobach zamkniętej kopalni zasadzono las a staw prawdopodobnie został zasypany dopiero kilka lub góra, kilkanaście lat temu. Taka opcja jest bardziej prawdopodobna niż „działanie sił przyrody”, gdyż bardzo blisko znajdują się ogródki działkowe a staw, jak wiadomo, latem może „generować” chmary komarów.

Staw był ważnym elementem „świata dzieciństwa” i jego mitologii. Tym samym jezioro pojawiające się w wierszach „stypa” i „postrzyżyny” bierze swój początek właśnie od tego leśnego akwenu.